Željko Mucko

krajolik i mrtva priroda kao svečanost za oko

Malo je koji od naših suvremenih slikara, koji još njeguju tradiciju metjea, razvio tako profinjenu slikarsku kulturu kao pomalo samozatajan, ali svom stvaralačkom radu krajnje predan koprivnički slikar Željko Mucko. Profesionalno formiran u ozračju pojave tako zvane nove slike 1980-ih i postmodernističke relativizacije primata i diktata modernizma i avangardi, Mucko se u svom razvoju kretao pomalo drugačije od svojih generacijskih kolega, od kojih su jedni ustrajali na početnim pozicijama, drugi ih napuštali, treći pak nastojali aktualizirati kroz utjecaj figuracije drugih, neslikarskih medija. Nakon neobarokne elaboracije lako dostupnog vedutističkog motiva rodne Koprivnice i ciklusa slika s figurom vezanom uz aktualnu egzistencijalističku problematiku 1990-ih, Mucko se u svom slikarskom radu sve više posvećivao onom što obično znamo nazivati čistim slikarstvom, slikarstvom u kojem žanrovska i ikonografska odrednica slike (p)ostaje samo polazište i stimulans za razvijanje likovnih elemenata i gradnju slikarskih cjelina. Dosege te Muckove stvaralačke prakse na ovoj izložbi predstavlja manji izbor radova nastalih u proteklom desetljeću.

Muckove slike uvijek iznenađuju obiljem likovnih sadržaja, raznolikošću tehničkih postupaka i harmonijskom usklađenošću kolorita. Po oslabljenoj vezi s motivima krajolika ili mrtve prirode to su sada više asocijativne, nerijetko i poluapstraktne kompozicije u kojima tvorba i bujanje oblika, zajedno i discipliniranih i slobodnih i geometriziranih i mrljastih, često prekriva svoj motivski izvor. Njihovo množenje potiču i složeni tehnički postupci kojima Mucko gradi svoje slike - slojevit nanos boja, grataža i žustre linearne intervencije, mjestimična upotreba novinskog kolaža – i kojima animira svaki detalj svoje kompozicije tako da se nerijetko čini da se oblici na njegovim se slikama međusobno učvršćuju i rastvaraju, usklađuju i sukobljavaju, nadmeću i podređuju, kreću i miruju, tonu i izranjaju, te čine prepoznatljivim i apstrahiraju; da zajedno sa svojim bojama i tonovima, nanesenim kompaktno, gusto, rastresito, mrljasto ili transparentno – žive na slici.

Eventualni prizvuk kaosa u tom bujanju otklanja Muckov urođeni smisao za organizaciju koja se očituje u prevladavajućim horizontalnim i vertikalnim protezanjima oblike (ta riječ je još uvijek o krajoliku i mrtvoj prirodi), u relativno zatvorenoj kompoziciji i smirivanju kolorističkih senzacija isticanjem dominacije određene boje ili tonske skale. U postavljanju oblika i organizaciji kompozicije Mucko gotovo nikad ne narušava plošnu prirodu platna; ne samo slobodne oblike, nego i prostor i objekt krajolika i predmete mrtve prirode nastoji prilagoditi karakteru plohe, a iluziju perspektive i volumena prevesti u sugestivni plošni efekt.

Na Muckovim kompozicijama nema 'praznih' mjesta, 'mrtvih' zona; svaki dio slike pulsira životom, u slojevitosti pigmenta, mnoštvu i raznolikosti oblika, u kontrastima kolorističkih i tonskih odnosa, te se često čini da na jednoj Muckovoj slici postoji obilje drugih slika, da je svaki detalj poseban likovni događaj. Ne želeći biti ništa drugo do slikarstva, Muckovo je umjetničko stvaralaštvo, čak i kad je krajolik i mrtva priroda prvenstveno svečanost za oko.

Krunoslav Kamenov